QR Menü
QR Menü Nedir ve Karekod Nasıl Çalışır
Şişli QR menü hizmeti, restoran, kafe, pastane ve otel gibi işletmelerin ürün listesini telefon tarayıcısında açılan bir web sayfası olarak yayınlar. Karekod, bu sayfanın adresini siyah beyaz kare modüller halinde saklayan iki boyutlu bir barkoddur. Telefon kamerası kodu okuduğunda adres çözülür ve varsayılan tarayıcı sayfayı açar. Güncel iOS ve Android sürümlerinde kamera uygulaması karekodu doğrudan tanıdığı için ayrıca bir uygulama indirmek gerekmez. Menü sayfası standart HTML, CSS ve az miktarda JavaScript ile çalışır; bu nedenle cihaz markasından bağımsız açılır. İçerik sunucuda tutulur, karekod ise yalnızca bu içeriğe giden yolu gösterir. Bu ayrım sayesinde basılı kod aynı kalırken ürün, fiyat ve açıklamalar istenen sıklıkta değiştirilebilir.
Karekodlar statik ve dinamik olarak iki gruba ayrılır. Statik kodda hedef adres doğrudan desenin içine yazılır; adres değişirse kodun yeniden üretilip basılması gerekir. Dinamik kodda desen kısa bir yönlendirme adresi taşır ve bu adresin hangi sayfaya gideceği panelden belirlenir. Böylece menü sayfası taşınsa, kampanya sayfası eklense ya da dil yapısı değişse bile masadaki baskı geçerliliğini korur. Dinamik yapının ikinci getirisi ölçümdür: her okuma yönlendirme sunucusundan geçtiği için tarih, saat ve cihaz türü kaydedilebilir. Kısa adres daha az veri taşıdığından desen daha seyrek olur ve küçük baskıda bile kolay okunur. Yönlendirme katmanının işletmenin kendi alan adında çalışması, üçüncü taraf bir servise bağımlılığı ortadan kaldırır.
Tek bir kod yerine kullanım yerine göre ayrılmış kod setleri üretilir. Masa kodları, adrese masa numarasını parametre olarak ekler; masadan sipariş ve servis çağrısı gibi işlevler bu numarayla eşleşir. Birden fazla şubesi olan işletmelerde her şube kendi koduyla kendi fiyat listesine, çalışma saatine ve stok durumuna yönlendirilir. Paket servis için ambalaj, broşür ve teslimat poşetine basılan kodlar ayrı tutulur; bu kodlar salon menüsü yerine paket servise uygun ürünleri ve teslimat bilgilerini gösterebilir. Ayrıştırma, raporlarda hangi noktadan kaç okuma geldiğini görmeyi sağlar. Kodlar numaralandırılarak bir tabloda listelenir ve hangi masaya ya da şubeye ait olduğu baskı dosyasının adında belirtilir. Kırılan veya kaybolan bir standın yenisi aynı adresle üretilir.
Karekod Baskısı ve Menü Verisi Nasıl Hazırlanır
Baskı boyutu okuma mesafesine göre hesaplanır. Yaygın kullanılan oran, kodun kenar uzunluğunun okuma mesafesinin yaklaşık onda biri olmasıdır. Masa standında 30 santimetreden okunan bir kod için 3 santimetre yeterli olurken iki metreden okunacak duvar afişinde kenar uzunluğu 20 santimetreye çıkar. Kontrast için koyu modüller açık zemin üzerine basılır; siyah üzerine beyaz gibi ters renkli baskıları bazı okuyucular algılamaz. Kurumsal renk kullanılacaksa modül rengi zeminden belirgin biçimde koyu seçilir, gri tonlar ve pastel renkler tercih edilmez. Parlak laminasyon ışığı yansıtarak okumayı zorlaştırdığı için mat kaplama önerilir. Baskıdan önce kod, farklı marka telefonlarla ve düşük ortam ışığında denenir; okuma süresi bir saniyeyi aşan tasarım düzeltilir.
Sessiz bölge, kodun çevresinde bırakılan boş kenar boşluğudur ve okuyucunun desenin sınırlarını bulmasını sağlar. Standartta bu boşluk en az dört modül genişliğinde tanımlanır; çerçeve, yazı veya süsleme bu alana taşmaz. Hata düzeltme seviyesi, desenin bir kısmı kirlendiğinde ya da yırtıldığında verinin ne kadarının geri kazanılabileceğini belirler. L seviyesi yaklaşık yüzde 7, M seviyesi yüzde 15, Q seviyesi yüzde 25, H seviyesi yüzde 30 kaybı tolere eder. Merkeze logo yerleştirilecekse Q veya H seviyesi seçilir, çünkü logo desenin bir bölümünü kapatır. Seviye yükseldikçe modül sayısı artar ve aynı okunabilirlik için baskının büyümesi gerekir. Baskı dosyaları vektörel hazırlandığından büyütme sırasında kenarlarda kırılma veya bulanıklık oluşmaz.
QR menüde veri hiyerarşik bir yapıda tutulur. En üstte kategoriler yer alır: kahvaltılar, başlangıçlar, ana yemekler, tatlılar, sıcak ve soğuk içecekler gibi. Her kategorinin altında ürün kayıtları bulunur; bir ürün kaydı ad, kısa açıklama, sıralama numarası, görünürlük durumu ve görsel alanlarından oluşur. Porsiyon ve varyant alanı aynı ürünün farklı biçimlerini taşır: yarım ve tam porsiyon, küçük, orta ve büyük boy, ek malzeme seçenekleri. Fiyat ürüne değil varyanta bağlanır; böylece her boyutun kendi tutarı olur. Görseller tek bir en boy oranında, örneğin 4:3 olarak kırpılır ve liste görünümü için küçük, detay ekranı için büyük olmak üzere iki ölçüde saklanır. Bu düzen, verinin dışa aktarılmasını ve başka sistemlere taşınmasını kolaylaştırır.
Menü Panelinde Fiyat, Stok ve Yetki Yönetimi Nasıl Yapılır
Menü paneli, QR menünün içeriğini değiştiren yönetim ekranıdır. Bir ürünün fiyatı tek başına düzenlendiğinde kayıt veritabanına yazılır, önbellek temizlenir ve yeni tutar birkaç saniye içinde ziyaretçiye görünür. Toplu güncelleme aracı, seçilen kategoriye veya tüm menüye yüzde ya da sabit tutar olarak artış uygular; sonuçlar yuvarlama kuralına göre 5 veya 10 liralık basamaklara çekilebilir. Büyük değişikliklerde CSV veya Excel dosyasıyla içe aktarma kullanılır. Satışa sunulan ürünlerin fiyatlarının tüketicinin görebileceği biçimde, güncel ve okunaklı gösterilmesi genel bir yükümlülüktür. Sistem bu nedenle tutarı vergiler dahil tek değer olarak yazar, son güncelleme tarihini sayfada gösterir ve basılı liste gerektiğinde aynı veriden PDF çıktısı üretir. İşletmeye özgü kurallar ilgili kurumdan teyit edilir.
Zaman planlı menü, belirli ürün gruplarını gün ve saat aralığına göre açıp kapatır. Kahvaltı listesi 08.00 ile 12.00 arasında, öğle menüsü hafta içi 12.00 ile 15.00 arasında görünecek şekilde ayarlanabilir. Geçiş sunucu saatine göre otomatik yapılır ve personelin elle değişiklik yapmasına gerek kalmaz. Mevsimlik ürünler için başlangıç ve bitiş tarihi tanımlanır. Tükendi işareti, stoku biten ürünü listeden silmeden pasif duruma getirir; ürün gri tonda ve tükendi etiketiyle görünür ya da tamamen gizlenir. Bu tercih panelde ürün bazında seçilir. Planlanan geçişler panelde takvim görünümünde listelenir. İsteğe bağlı olarak işaretler her gece belirlenen saatte sıfırlanır, böylece ertesi gün ürün yeniden satışa açılmış olarak başlar.
Panel, rol tabanlı yetkilendirme ile çalışır. Yönetici rolü tüm şubeleri, kullanıcıları ve ayarları görür. Şube sorumlusu yalnızca bağlı olduğu şubenin ürünlerini ve fiyatlarını düzenler. Editör rolü açıklama, görsel ve çeviri gibi içerik alanlarıyla sınırlıdır; fiyat alanını değiştiremez. Mutfak veya bar personeline yalnızca tükendi işaretini açıp kapatma izni verilebilir. Her kullanıcı kendi e-posta adresi ve parolasıyla giriş yapar, ortak hesap kullanılmaz. Yapılan her değişiklik işlem kaydına kullanıcı adı, tarih, eski değer ve yeni değer olarak yazılır. Bu kayıt, hatalı bir fiyatın kim tarafından ne zaman girildiğini bulmayı ve önceki değere dönmeyi mümkün kılar. Personel ayrıldığında hesabı kapatılır, diğer kullanıcılar etkilenmez.
Alerjen Bilgisi, Dil Seçenekleri ve Hızlı Açılış Gereksinimleri
Her ürün kaydına alerjen ve içerik etiketleri eklenebilir. Alerjen listesi genellikle uluslararası uygulamada kabul gören 14 grup üzerinden kurulur: gluten içeren tahıllar, süt, yumurta, balık, kabuklu deniz ürünleri, yumuşakçalar, yer fıstığı, sert kabuklu yemişler, soya, susam, kereviz, hardal, acı bakla ve sülfitler. Etiketler hem simge hem metin olarak gösterilir, çünkü yalnızca simgeye dayalı bir gösterim herkes tarafından aynı anlamda okunmaz. Vegan, vejetaryen, glütensiz ve acılık derecesi gibi içerik işaretleri de ayrı alanlarda tutulur. Ziyaretçi, belirli bir alerjeni içeren ürünleri filtreyle listeden çıkarabilir. Etiket bilgisi işletme tarafından tarif ve tedarikçi belgelerine göre girilir; sistem yalnızca girilen bilgiyi düzenli biçimde sunar.
Çok dilli yapıda her metin alanının her dil için ayrı bir karşılığı bulunur. Türkçe, İngilizce, Arapça, Rusça ve Almanca sık kullanılan dillerdir. Sayfa ilk açıldığında tarayıcının dil tercihi okunur ve uygun dil otomatik seçilir; ziyaretçi üst kısımdaki seçiciyle dili değiştirebilir. Çevirisi girilmemiş bir alan boş kalmaz, varsayılan dildeki metin gösterilir. Arapça gibi sağdan sola yazılan diller için sayfa yönü ve hizalama ayrıca düzenlenir. Para birimi gösteriminde ana fiyat Türk lirası olarak kalır. Talep edilirse euro veya dolar karşılığı, günlük güncellenen kur üzerinden bilgi amaçlı ikinci satırda yazılır. Sayı biçimi dile göre değişir; ondalık ayırıcı ve para simgesinin konumu seçili dile uyarlanır.
Performans hedefi, Şişli QR menü sayfasının zayıf mobil bağlantıda da birkaç saniye içinde kullanılabilir olmasıdır. Bunun için ilk yüklemede aktarılan toplam veri 500 kilobaytın altında tutulur. Ürün görselleri WebP biçimine dönüştürülür; bu biçim aynı görüntü kalitesinde JPEG dosyalarına göre yaklaşık yüzde 25 ile 35 daha küçüktür. Görseller tembel yükleme ile yalnızca ekrana yaklaştığında indirilir. Statik dosyalar uzun süreli tarayıcı önbelleği ve içerik dağıtım ağı üzerinden sunulur, ikinci ziyarette sayfa büyük ölçüde cihazdan açılır. Ölçüt olarak LCP (en büyük içerik öğesinin yüklenme süresi) kullanılır ve 2,5 saniyenin altı hedeflenir. Testler, tarayıcı geliştirici araçlarında yavaş 3G profili seçilerek yapılır.
Entegrasyonlar, İstatistikler ve Kurulum Hangi Adımlardan Oluşur
Temel menüye isteğe bağlı modüller eklenebilir. Garson çağırma düğmesi, masa koduyla gelen numarayı personel ekranına veya tablete bildirim olarak iletir. Sipariş modülü sepet, not alanı ve onay adımı içerir; siparişler mutfak ekranına ya da yazarkasa entegrasyonu varsa POS sistemine aktarılır. WhatsApp bağlantısı, paket servis siparişlerinde sepet özetini hazır mesaj olarak işletmenin numarasına gönderir. Google İşletme Profili’nde bulunan menü bağlantısı alanına sayfa adresi eklenir; böylece arama ve harita sonuçlarında menüye giden bir bağlantı çıkar. Görüntülenme istatistikleri ise okuma sayısını koda, şubeye, saate ve cihaz türüne göre ayırır. En çok açılan kategori ve ürünler, seçilen dil ve ortalama oturum süresi raporlanır. Kişisel veri toplanmaz, ölçüm anonim yapılır.
Alan adı, sunucu ve panel hesapları işletme adına açılır. Tescil işlemi işletmenin kendi kayıt firması hesabında yapılır ve yenileme tarihi işletmenin e-posta adresine bildirilir. Dinamik karekodların yönlendirme adresi de bu alan adının altında, örneğin menu.isletmeadi.com/m/12 biçiminde çalışır. Bu yapı, hizmet sağlayıcı değişse bile basılı kodların geçerli kalmasını sağlar. HTTPS sertifikası otomatik yenilenecek şekilde kurulur. Birincil sahiplik Google İşletme Profili ve istatistik aracında da işletmeye aittir; hizmet sağlayıcı yalnızca yönetici olarak eklenir. Menü verisi istendiği zaman CSV ve JSON biçiminde dışa aktarılabilir. Sözleşme bittiğinde veri, kodlar ve hesaplar işletmede kalır, herhangi bir devir işlemine gerek duyulmaz. Hesap bilgileri teslim tutanağıyla işletme yetkilisine iletilir.
Kurulum şu sırayla yürütülür: mevcut menü PDF, Excel veya fotoğraf olarak alınır; kategori ve varyant yapısı çıkarılır; ürünler, fiyatlar ve çeviriler panele girilir; görseller düzenlenip WebP’ye çevrilir; alan adı ve sertifika ayarlanır; masa, şube ve paket kodları üretilir; okuma testleri farklı cihazlarda yapılır; personele panel eğitimi verilir. Teslimde panel erişimi, kullanıcı hesapları, SVG ve PDF biçiminde kod dosyaları, kısa kullanım kılavuzu ve veri yedeği verilir. Süreyi ve maliyeti ürün sayısı, dil adedi, şube sayısı, fotoğraf çekimi ihtiyacı ve seçilen entegrasyonlar belirler. Yayından sonra QR menü için yazılım güncellemeleri, günlük yedekleme ve sertifika takibi bakım kapsamında sürdürülür. Yedekler ayrı bir depolama alanında 30 gün saklanır.